Grenlandia to wyspa należąca do Królestwa Danii, leżąca między Oceanem Arktycznym a Atlantykiem. Przed wyborem terminu warto ustalić, którym lotniskiem wjedziesz na wyspę i jak dostaniesz się dalej. Poniżej znajdziesz dojazd, pogodę w Nuuk i Ilulissat, najważniejsze atrakcje oraz plan pierwszego wyjazdu.
Jak dostać się na Grenlandię?
Na wyspę wjeżdża się głównie lotniczo. Najważniejsze lotnisko w zachodniej części to Kangerlussuaq. Drugie lotnisko działa w Ilulissat, na zachodnim wybrzeżu, i obsługuje połączenia z miejscowościami w północno-zachodniej części kraju. Aktualne połączenia sprawdzisz na oficjalnej stronie turystycznej Grenlandii, gdzie znajdziesz aktualny rozkład lotów do Kangerlussuaq i Ilulissat. Między miejscowościami działają też połączenia lotnicze lokalne, więc plan trasy zależy od tego, dokąd chcesz dotrzeć. Osoby łączące wyjazd z innymi krajami regionu mogą zajrzeć do atrakcji Islandii.
Jak dojechać z lotniska do centrum?
Lotnisko w Ilulissat leży 2,8 km na północny wschód od centrum miasta. Lotnisko zbudowano w 1983 roku. Na krótki dojazd do hotelu wystarczy taksówka. Na zachodnim wybrzeżu działa też prom pasażerski, który łączy miejscowości między sobą. Ponieważ rozkłady się zmieniają, sprawdź aktualny rozkład promu pasażerskiego na stronie operatora. Prom to dobra opcja, gdy chcesz zobaczyć wybrzeże bez lotu wewnętrznego. Warto zarezerwować miejsca z wyprzedzeniem, bo w małych miejscowościach liczba połączeń jest ograniczona.
Kiedy najlepiej jechać na Grenlandię?
Pogoda zależy od regionu i miesiąca. Nuuk ma klimat tundrowy z oddziaływaniem morza. Zimy są bardzo mroźne, ale łagodniejsze niż na Alasce, a lata pozostają chłodne.
| Miesiąc | Średnia dzienna maks. (°C) | Średnia dzienna (°C) | Średnia dzienna min. (°C) |
|---|---|---|---|
| Styczeń | −5,0 | −7,5 | −9,7 |
| Luty | −6,0 | −8,6 | −10,9 |
| Marzec | −5,1 | −7,7 | −10,0 |
| Kwiecień | −0,7 | −3,0 | −5,2 |
| Maj | 3,9 | 1,2 | −1,2 |
| Czerwiec | 8,4 | 5,0 | 2,0 |
| Lipiec | 11,1 | 7,4 | 4,4 |
| Sierpień | 10,2 | 7,0 | 4,5 |
| Wrzesień | 6,5 | 4,0 | 2,0 |
| Październik | 2,3 | 0,2 | −1,8 |
| Listopad | −1,1 | −3,3 | −5,3 |
| Grudzień | −3,2 | −5,5 | −7,7 |
Najcieplej jest w lipcu, ze średnią dzienną 7,4 stopnia. Najzimniej jest w lutym. Jesień przynosi w Nuuk najwięcej opadów. Latem warto zabrać ciepłą kurtkę, bo wiatr i chłód utrzymują się nawet w najcieplejszych tygodniach.
Jaka pogoda w Ilulissat przez cały rok?
Ilulissat ma klimat tundrowy z długimi, mroźnymi zimami i krótkimi, chłodnymi latami. Jest jedną z najsuchszych miejscowości Grenlandii. Opady są umiarkowane przez cały rok.

| Miesiąc | Średnia dzienna maks. (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|
| Styczeń | −9,2 | 13,3 |
| Luty | −11,3 | 15,6 |
| Marzec | −10,9 | 13,3 |
| Kwiecień | −4,0 | 17,8 |
| Maj | 3,1 | 18,1 |
| Czerwiec | 9,0 | 23,7 |
| Lipiec | 11,5 | 32,3 |
| Sierpień | 9,6 | 30,7 |
| Wrzesień | 5,3 | 41,1 |
| Październik | −0,3 | 25,1 |
| Listopad | −4,0 | 22,0 |
| Grudzień | −6,3 | 17,6 |
Najwięcej opadów przypada na wrzesień. Najmniej jest ich w styczniu i w marcu. Słońca jest najwięcej w czerwcu, około 300 godzin. Zimą słońce praktycznie nie pojawia się nad horyzontem, więc na zorzę polarną i zimowe wyprawy warto mieć cały wieczór. Najniższa zmierzona temperatura w historii pomiarów w Ilulissat to minus 40,5 stopnia, a zanotowano ją w marcu.
Jak wygląda klimat poza Nuuk i Ilulissat?
Klimat zmienia się wyraźnie w zależności od części wyspy. Na północnym wybrzeżu średnia temperatura w styczniu wynosi od minus 30 do minus 25 stopni, czyli podobnie jak na kanadyjskim archipelagu. Na południu zimy są wyraźnie cieplejsze, bo oceaniczna woda i częste cyklony łagodzą mróz. Lądolód w głębi wyspy jest najchłodniejszy, a jego lipcowe średnie mieszczą się między minus 12 a zerem stopni. Na wybrzeżach latem temperatury oscylują kilka stopni powyżej zera. Powyżej 20 stopni zdarza się rzadko, głównie na południu i południowym zachodzie. Przy planowaniu trasy uwzględnij, że północ jest znacznie bardziej surowa niż południe.

Co zobaczyć w Nuuk?
Więcej o stolicy znajdziesz w artykule o Nuuk. Miasto leży na wybrzeżu, przy fiordzie, a jego centrum jest niewielkie, więc większość miejsc da się zobaczyć pieszo. Najstarszym budynkiem jest Hans Egede's House, zbudowany w 1728 roku, a obok stoi pomnik misjonarza Hansa Egedego. Warto zobaczyć też Nuuk Cathedral, czerwony drewniany kościół z 1849 roku, nazywany Cathedral of Our Saviour. Kulturalnym sercem miasta jest Katuaq, dom kultury. Greenland National Museum pokazuje mumie sprzed około 500 lat, odkryte w 1978 roku, z zachowanymi tatuażami na twarzy. Z miasta widać szczyt Sermitsiaq o wysokości 1210 m, a na pieszą wycieczkę można wejść na Lille Malene (420 m) lub Store Malene (790 m).
Jak powstało Nuuk i dlaczego ma dwie nazwy?
Miasto powstało w 1728 roku jako fort Godt-Haab. Założył go gubernator Claus Paarss, który przeniósł osadę misjonarza Hansa Egedego z wcześniejszej Haabets Koloni z wyspy Kangeq na ląd. Pierwsi koloniści w dużej części zmarli na szkorbut w ciągu pierwszego roku. Nazwa Nuuk oznacza po grenlandzku przylądek i pojawia się w wielu nazwach miejsc na wyspie. Stara nazwa Godthåb zaczęła znikać po 1979 roku, gdy samorząd przywrócił nazwy grenlandzkie. Od tego czasu miasto nosi wyłącznie nazwę Nuuk.
Co wydarzyło się w Ilulissat w 2008 roku?
W Ilulissat odbyła się w maju 2008 roku konferencja państw arktycznych. Uczestniczyły w niej Kanada, Dania, Norwegia, Rosja i Stany Zjednoczone. Rozmawiano o roszczeniach terytorialnych w Arktyce oraz o kurczeniu się lodu w wyniku zmian klimatu. Spór o Hans Island zakończył się dopiero w 2022 roku. Z konferencji wyszła Deklaracja Ilulissat. Potwierdziła ona przywiązanie do prawa morza i uznała, że nie trzeba tworzyć nowego międzynarodowego reżimu prawnego dla Oceanu Arktycznego. Dla turysty to ciekawy szczegół, bo miasto ma w historii Arktyki wyjątkowe miejsce.
Co zobaczyć w Ilulissat i na fiordzie lodowym?
Szczegóły o Ilulissat opisuje osobny artykuł. Miasto leży na wschodnim brzegu Zatoki Disko, tuż przy Ilulissat Icefjord, który jest wpisany na listę UNESCO od 2004 roku. W fiordzie pływają ogromne góry lodowe pochodzące z jednego z najbardziej aktywnych lodowców półkuli północnej. Turystyka jest główną branżą miasta. Warto odwiedzić Ilulissat Art Museum oraz Knud Rasmussen's Museum. Na ulicach zobaczysz psy zaprzęgowe, bo w mieście żyje prawie tyle psów, ile ludzi. Kościół Zion powstał pod koniec XVIII wieku i w tamtych czasach był największą budowlą wzniesioną przez ludzi w Grenlandii.
Kto mieszkał na Grenlandii przed Europejczykami?
Pierwsi ludzie przybyli na wyspę około 2500 roku przed naszą erą. Kultura Saqqaq zamieszkiwała południowo-zachodnią część wyspy, a większość znalezisk pochodzi z okolic Zatoki Disko. Później pojawiła się kultura Dorset, która żyła głównie z polowania na foki i renifery. Przodkowie obecnych Inuitów, kultura Thule, dotarli na Grenlandię około 1300 roku. Osadnicy z Norwegii zaczęli się osiedlać na południu wyspy w 986 roku, kiedy Erik Rudy poprowadził czternaście łodzi. Trzy osady, Wschodnia, Zachodnia i Środkowa, przetrwały kilka wieków, a zniknęły w XV wieku. W XVII wieku duńsko-norwescy odkrywcy wrócili na wyspę i zastali dawne osady wymarłe.
Dlaczego Grenlandia ma taką nazwę?
Według sag Erik Rudy nazwał wyspę Grenlandią, bo miał nadzieję, że przyjemna nazwa zwabi osadników z Islandii. Grenlandia ma jednak znacznie więcej lodu niż Islandia, bo około 84 procent jej powierzchni pokrywa lód. Południowe wybrzeża, które zasiedlili Wikingowie, są zielone latem. Grenlandzka nazwa kraju to Kalaallit Nunaat, czyli ziemia Kalaallitów, głównej grupy Inuitów zamieszkującej zachód wyspy. Na mapach Mercatora Grenlandia wygląda jak Afryka, ale w rzeczywistości jej wielkość jest zbliżona do Meksyku.
Link partnerski Grenlandia: wycieczki i bilety. Zobacz wycieczki i bilety
Link partnerski Nuuk: loty. Sprawdź loty
Jakie regiony warto poznać?
Grenlandia dzieli się na cztery duże regiony, różniące się klimatem i dostępnością. Południe jest najłatwiej dostępne i łagodniejsze, a lokalni mieszkańcy nazywają je Sineriak Bananeqarfik, czyli Bananowym Wybrzeżem. Wokół Igaliku uprawia się rośliny, a między farmami prowadzą drogi gruntowe. Zachód obejmuje stolicę i lotnisko Kangerlussuaq, którego nazwa oznacza Wielki Fiord. Wschód ma znacznie mniej ludzi, a jego największe miejscowości to Tasiilaq i Ittoqqortoormiit. Na wschód docierają najczęściej wycieczki z Islandii. Północ w dużej części obejmuje Park Narodowy Ziemi Północno-Wschodniej, bez osad, z kilkoma stacjami pogodowymi. Północ jest też najzimniejsza.
Czy Grenlandia należy do Danii?
Grenlandia jest terytorium autonomicznym Królestwa Danii. Samorząd wprowadzono w 1979 roku, a w 2009 roku samorząd przejął kolejne uprawnienia. Rząd duński odpowiada nadal za politykę zagraniczną, obronność, politykę pieniężną oraz obywatelstwo. Obywatele Grenlandii są jednocześnie obywatelami Danii. Sama wyspa nie jest częścią Unii Europejskiej, choć obywatele Danii mają z nią związane prawa. Duńska korona jest tu walutą. Te zasady nie wpływają na sam wyjazd turystyczny, ale ułatwiają zrozumienie, dlaczego Grenlandia ma własny parlament i rząd.
Jakie języki i wyznanie panują na wyspie?
Oficjalnym językiem jest grenlandzki, a uznawane są też język duński i angielski. Większość mieszkańców to Inuici. Większość ludności deklaruje chrześcijaństwo, a oficjalnym Kościołem jest luterański. Grenlandia jest społecznie postępowa, podobnie jak metropolitalna Dania. Edukacja i opieka zdrowotna są bezpłatne, a prawa osób LGBTQ należą do najszerszych na świecie. Przy kontaktach z mieszkańcami przydaje się znajomość kilku zwrotów po grenlandzku, choć w turystycznych miejscach porozumiesz się zwykle po duńsku lub po angielsku.
Jak zachować się w małych miejscowościach?
Nie zakładaj, że sklep czy restauracja mają wyraźny szyld. Miejscowości są małe, więc mieszkańcy znają drogę do każdego miejsca i nikt nie zawiesza oznaczeń. Warto zapytać przechodniów o sklep, jedzenie lub nocleg, nawet jeśli wydaje się, że nic tu nie ma. Pełnowyposażony supermarket może mieścić się w szarym budynku przypominającym fabrykę, stojącym w środku pustki. W północnej części wyspy słońce może nie zachodzić przez kilka tygodni latem, więc pora dnia bywa myląca i dobrze mieć przy sobie zegarek.
Jak ocieplenie zmienia rolę Grenlandii?
Topnienie lodu ma znaczenie dla całego regionu, bo ujawnia bogactwo mineralne wyspy. Jej położenie między Eurazją, Ameryką Północną i Arktyką czyni ją ważną dla Królestwa Danii, NATO i Unii Europejskiej. Duńska pomoc przekracza dwadzieścia procent produktu krajowego. Wyspa ma też wysoki udział energii odnawialnej, bo około sześćdziesiąt siedem procent produkcji energii elektrycznej pochodzi z energii wodnej. Dla turysty oznacza to, że w ostatnich latach wiele miejsc zmienia krajobraz, zwłaszcza na fiordach.
Ile czasu zabiera wyprawa do fiordu?
Wyprawa łodzią do fiordu z górami lodowymi trwa około sześciu godzin, a na tyle warto zarezerwować cały dzień. Trasa prowadzi wgłąb fiordu tak daleko, jak pozwalają warunki, a góry lodowe są coraz większe i bliższe. Pieszy szlak od Circuslake wokół Lille Malene jest łatwy i oznakowany. Wejście na Store Malene prowadzi natomiast przez strome zbocza i luźne kamienie, bez oznakowania. Planując dzień, sprawdź warunki pogodowe i wybierz trasę dopasowaną do swojej kondycji. Pamiętaj, że w północnej części wyspy słońce może nie zachodzić przez kilka tygodni latem.
Jakie wycieczki wybrać?
Najczęściej wybierane są wyprawy łodzią i piesze wycieczki. Oto najważniejsze propozycje:
- oglądanie gór lodowych z łodzi, w okolicach Nuuk i Ilulissat,
- wyprawa na maskonury, czyli obserwacja ptaków z łodzi,
- oglądanie wielorybów z łodzi,
- lot helikopterem nad lądolód, z ruinami norweskich osad i wizytą w pobliskiej wiosce,
- łatwy szlak wokół Lille Malene oraz trudniejsze wejście na Store Malene.
Wycieczka na Grenlandię ma sens, jeśli zaplanujesz kilka takich zajęć w różnych regionach. Część z nich wymaga dobrej pogody, dlatego zostaw sobie w planie zapas czasu.
Ile kosztują wejścia do muzeów i wycieczki?
Bilet normalny do Greenland National Museum w Nuuk kosztuje tyle, ile podaje oficjalna strona muzeum, dlatego sprawdź cenę właśnie tam. Wejścia do innych muzeów oraz do Katuaq sprawdź przed wizytą. Najwięcej wydasz zwykle na wyprawy łodzią i loty helikopterem. Ceny tych atrakcji zmieniają się, więc przed wyjazdem zapytaj lokalnego operatora o aktualną ofertę wyprawy łodzią do fiordu z górami lodowymi. Przy planowaniu budżetu uwzględnij też przejazdy między miejscowościami oraz nocleg.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Zacznij od wyboru regionu. Nuuk to dobra baza na poznanie kultury i wycieczek pieszych. Ilulissat daje dostęp do fiordu lodowego i wypraw łodzią. Kangerlussuaq jest dobrym punktem do obserwacji zorzy polarnej. Następnie sprawdź połączenia lotnicze i prom na zachodnim wybrzeżu, bo to one wyznaczą twoją trasę. Wybierz miesiąc, patrząc na tabele pogody, i zdecyduj, czy wolisz lato z dłuższym dniem, czy zimę z zorzą. Na koniec zarezerwuj wycieczki, które wymagają wcześniejszej rezerwacji.
Warto wiedzieć przed wyjazdem
Czy Grenlandia należy do Unii Europejskiej?
Nie, Grenlandia nie jest częścią Unii Europejskiej. Jej mieszkańcy są jednak obywatelami Danii.
Jaka waluta obowiązuje na Grenlandii?
Płaci się koronami duńskimi. Kursy wymiany sprawdź przed wyjazdem.
Gdzie najlepiej obserwować zorzę polarną?
Dobrym miejscem jest Kangerlussuaq, który leży w zachodniej części wyspy i ma stosunkowo łagodną pogodę.
Jaki miesiąc jest najcieplejszy w Nuuk?
Najcieplej jest w lipcu, ze średnią dzienną temperaturą 7,4 stopnia. Lato pozostaje tu chłodne.
Czy w Ilulissat jest lotnisko?
Tak, lotnisko leży 2,8 km na północny wschód od centrum i zbudowano je w 1983 roku.
Dlaczego fiord w Ilulissat jest tak znany?
Fiord jest wpisany na listę UNESCO od 2004 roku i pływają w nim ogromne góry lodowe.
