Konie islandzkie to rasa wyhodowana na wyspie, która od wieków pracuje z ludźmi i przetrwała trudne warunki klimatyczne. Poniżej znajdziesz cechy rasy, opis charakterystycznych chodów oraz historię konia islandzkiego. Na końcu wyjaśniam, jak zaplanować przejażdżkę konną na Islandii.
Czym są konie islandzkie i skąd pochodzą?
Konie islandzkie to rasa wyhodowana na Islandii. Jest jedyną rasą koni występującą w tym kraju. Ich przodkowie dotarli na wyspę wraz z osadnikami ze Skandynawii w IX i X wieku, a później połączono je z kucykami z Wysp Brytyjskich. Choć są niższe od większości ras i bywają wielkości kucyka, rejestry hodowlane nazywają je końmi.
Rasa jest długowieczna i wytrzymała, co wynika z surowych warunków na wyspie. Na Islandii konie te chorują rzadko, bo prawo nie pozwala na import koni z zagranicy ani na powrót zwierząt wyeksportowanych. Dziś konie islandzkie żyją też w wielu krajach, zwłaszcza w Europie i Ameryce Północnej.
Więcej o miejscach w kraju znajdziesz w przewodniku po atrakcjach Islandii.
Jak duże są konie islandzkie?
Konie islandzkie ważą zwykle od 330 do 380 kilogramów. Ich wysokość w kłębie mieści się zwykle w przedziale od 132 do 142 centymetrów. Zmierzony najniższy koń miał 113 centymetrów, a najwyższy 157 centymetrów. Oficjalny wzorzec hodowlany dopuszcza dużą różnicę wielkości.
Nazwa "koń" zamiast "kucyk" wynika z kilku powodów. Hodowcy wskazują na temperament i dużą osobowość rasy. Inni zwracają uwagę na masę, budowę kości oraz zdolność do noszenia jeźdźca i bagażu. Dzięki temu konie te łatwo zakwalifikować jako konie, a nie kucyki.
Budowa koni jest zwarta. Mają krótką, mocną szyję, szeroką pierś i krótkie, silne nogi. Grzywa i ogon są gęste, a ogon jest osadzony nisko.
Jakie umaszczenia mają konie islandzkie?
Konie islandzkie występują w wielu umaszczeniach. Spotyka się kasztanowate, izabelowate, gniade, czarne, siwe, palomino, tarantowate i tzw. kasztanowo-białe. Do tego dochodzą wzory z dużymi czarnymi lub brązowymi plamami na białym tle. W języku islandzkim istnieje ponad 100 nazw kolorów i wzorów sierści.
Sierść konia jest podwójna, co chroni go przed zimnem. Konie są odporne i łatwe w utrzymaniu, bo potrafią dobrze wykorzystać paszę. Hodowcy często skupiają się na wybranych kolorach lub wzorach, ale nie są one najważniejszym kryterium w rasie.
Hodowla różni się w zależności od celu. Jedni hodowcy wybierają konie ze względu na charakter, inni na pracę pod siodłem, pracę juczną lub pociągową. Część koni hoduje się wyłącznie na mięso.
Co wyróżnia chody koni islandzkich?
Konie islandzkie mają pięć chodów, co odróżnia je od większości ras. Oprócz stępa, kłusa i galopu potrafią wykonywać dwa dodatkowe. Hodowcy uznają galop i kanter za jeden chód, dlatego mówi się o rasie "pięciochodowej".
Pierwszym dodatkowym chodem jest tölt. To czterotaktowy chód boczny, znany z dynamicznego przyspieszenia i dużej prędkości. Jest też wygodny dla jeźdźca. Tölt może być wykonywany w różnym tempie, od szybkiego stępa do prędkości zbliżonej do galopu. Jest naturalny i obecny u konia od urodzenia, choć trening może go poprawić.
Drugim chodem jest skeið, czyli "flying pace". Jest to chód dwutaktowy, z krótkim momentem zawieszenia. Konie w nim osiągają szybkość rzędu 48 kilometrów na godzinę. Nie wszystkie konie islandzkie potrafią go wykonywać, a w wyścigach jeżdżą w siodle, a nie w bryczkach.
Dlaczego konie islandzkie są spokojne i wytrzymałe?
Konie islandzkie zwykle nie są dosiadane przed czwartym rokiem życia. Ich budowa kończy się w wieku około siedmiu lat. Najbardziej wydajne są między ósmym a osiemnastym rokiem życia, a siły i wytrzymałości często nie tracą także w wieku dwudziestu kilku lat. Znany jest przypadek klaczy żyjącej w Danii, która osiągnęła wiek 56 lat.
Konie te rzadko płoszą się i zwykle są przyjazne, spokojne i łatwe w prowadzeniu. Jednocześnie są ambitne i pewne siebie. Na Islandii choroby w tej rasie są praktycznie nieznane, z wyjątkiem niektórych pasożytów wewnętrznych. Konie nie mają tam naturalnych drapieżników, a od wieków żyją w izolacji od innych koni.
Ta izolacja ma też drugą stronę. Konie urodzone na Islandii nie mają odporności na wiele chorób spotykanych za granicą. Dlatego w zawodach konie urodzone na Islandii mogą mieć trudniejszą sytuację.
Link partnerski Islandia: wycieczki i bilety. Zobacz wycieczki i bilety
Link partnerski Keflavík: loty. Sprawdź loty
Jak historia ukształtowała konie islandzkie?
Wikingowie przywieźli na Islandię konie, które stały się przodkami dzisiejszej rasy. W 982 roku Althing, parlament wyspy, zakazał importu koni. Dzięki temu krzyżowanie z innymi rasami ustało, a rasa rozwijała się czysto przez ponad tysiąc lat. Konie były ważne także w mitologii nordyckiej i kulturze wikingów.
Historia rasy zawiera trudne okresy. Podczas erupcji w Lakagígar w latach 1783 i 1784 zginęło około 70 procent koni na wyspie. Odbudowa populacji trwała długo. Pierwsze islandzkie towarzystwo hodowców powstało w 1904 roku, a pierwszy rejestr hodowlany w 1923 roku.
Literatura również pamięta te konie. Skalm, klacz z Księgi Osadników, jest najstarszym znanym z imienia koniem islandzkim. W dawnej Islandii organizowano też walki ogierów, które służyły rozrywce i wyborowi najlepszych zwierząt do hodowli.
Czy konie islandzkie nadal pracują i ścigają się?
Konie islandzkie nadal odgrywają ważną rolę w życiu Islandczyków. Są wykorzystywane do zaganiania owiec, do rekreacji, pokazów i wyścigów. Mechanizacja i lepsze drogi zmniejszyły potrzebę ich pracy, ale tradycja pozostała.
Pierwszy oficjalny wyścig konny na Islandii odbył się w Akureyri w 1874 roku. Wyścigi organizuje się w całym kraju, zwykle od kwietnia do czerwca. Biegi galopem i wyścigi chodu skeið odbywają się w siodle, co jest typowe dla tej rasy.
Konie islandzkie eksportowano też za granicę. Pierwsze oficjalne eksporty trafiły do Niemiec w latach czterdziestych XX wieku. Dziś najwięcej koni tej rasy jest poza Islandią w Niemczech, gdzie działa wiele klubów jeździeckich. Rasa jest także popularna w Wielkiej Brytanii, Skandynawii i Ameryce Północnej.
Gdzie i za ile pojechać konno na Islandii?
Przejażdżki konne są oferowane w różnych regionach Islandii, często w pobliżu większych miejscowości. Oferta stajni zmienia się z roku na rok, dlatego przed wyjazdem trzeba sprawdzić, co jest dostępne. Aktualne ceny przejażdżek konnych w ofercie stajni znajdziesz na oficjalnej stronie danej stajni.
Jeśli przylatujesz do Reykjavíku, stolica jest najwygodniejszym punktem wyjścia. Stąd łatwo dojechać do różnych regionów kraju. Aktualne godziny i terminy przejażdżek w wybranej stajni najlepiej sprawdzić na jej oficjalnej stronie lub bezpośrednio u przewoźnika przed wyjazdem.
Po jeździe dobrze odpocząć w gorących źródłach na Islandii. Jest to popularna forma relaksu po aktywnym dniu, zwłaszcza w chłodniejszych miesiącach.
Od czego zacząć planowanie przejażdżki?
Zacznij od wyboru regionu, w którym chcesz jeździć. Najwygodniej jest oprzeć plan na stolicy, a potem dojechać do wybranej miejscowości. Następnie sprawdź ofertę stajni i ich zasady bezpieczeństwa. Zwróć uwagę na to, czy jazda jest dla początkujących, czy wymaga wcześniejszego doświadczenia.
Potem zaplanuj resztę dnia. Jeśli po jeździe chcesz ruszyć w góry, przeczytaj o trekkingu na Islandii. Pomoże Ci to zestawić krótką przejażdżkę z pieszą wędrówką w tym samym regionie.
Przy planowaniu pamiętaj o trzech sprawach. Najpierw sprawdź aktualną ofertę i ceny. Następnie zaplanuj dni z zapasem, bo pogoda na wyspie bywa zmienna. Na koniec zarezerwuj miejsce wcześniej, zwłaszcza w sezonie.
Warto wiedzieć przed wyjazdem
Dlaczego konie islandzkie nazywa się końmi, a nie kucykami?
Rejestry hodowlane traktują je jako konie, choć są małe i bywają wielkości kucyka. Wpływa na to temperament, masa i zdolność do noszenia jeźdźca.
Co to jest tölt?
Tölt to czterotaktowy chód boczny, znany z dużego przyspieszenia i wygody dla jeźdźca. Jest naturalny u konia od urodzenia.
Ile lat żyją konie islandzkie?
Rasa jest długowieczna. Najstarsza znana klacz z Danii osiągnęła wiek 56 lat.
Czy konie islandzkie są łatwe dla początkujących?
Zwykle są spokojne i rzadko się płoszą, ale poziom jazdy trzeba sprawdzić w konkretnej stajni. Pytaj o zasady i poziom grupy.
Czy wszystkie konie islandzkie potrafią wykonywać chód skeið?
Nie. Chód skeið wykonują tylko niektóre konie, a najwyżej cenione są te, które potrafią też tölt.
Gdzie sprawdzić aktualne ceny przejażdżek?
Najlepiej na stronach konkretnych stajni, bo oferta i ceny zmieniają się. Aktualny cennik znajdziesz na oficjalnej stronie danej stajni.
