Skógafoss to wodospad na południu Islandii, w pobliżu wsi Skógar. Przy wodospadzie są schody na górę, muzeum i początek szlaku Fimmvörðuháls. Poniżej opisano, co wybrać na jedną wizytę, a co zostawić na dłuższy wyjazd.
Czym jest Skógafoss i gdzie leży?
Skógafoss to wodospad na rzece Skógá, przy klifie, który wyznacza dawną linię brzegu morza. Po cofnięciu się morza klify zostały i ciągną się równolegle do wybrzeża na setki kilometrów. Razem z górami tworzą wyraźną granicę między nizinami przy morzu a wnętrzem wyspy. Linia brzegu leży dziś około 5 kilometrów od wsi Skógar, w gminie Rangárþing eystra. Woda spada z erodowanego klifu, dlatego wodospad wyróżnia się w krajobrazie. Jeśli planujesz więcej punktów na południu, zajrzyj do wodospadów Islandii, gdzie opisano inne spadki wody w kraju.

Przed wizytą warto zaplanować dzień, a dobrym pomysłem jest wycieczka z przewodnikiem po Południowej Islandii. (link partnerski)
Jak wygląda wodospad i schody na górę?
Skógafoss ma jeden spadek i należy do największych wodospadów w kraju. Woda spada z wysokości 60 metrów, a szerokość strumienia to 25 metrów. Obok wodospadu prowadzą schody, które wchodzą na szczyt progu. Jest ich 527.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wysokość spadku | 60 m |
| Szerokość | 25 m |
| Liczba spadków | 1 |
| Liczba stopni schodów | 527 |
Mgła nad wodospadem jest gęsta. Przy słonecznej pogodzie często widać tu jedną tęczę albo dwie. Blisko samej wody łatwo zmoknąć, więc przeciwdeszczowa kurtka przydaje się nawet w ładny dzień. Z góry widać rzekę płynącą w stronę morza. Najwięcej czasu zajmuje sama wspinaczka, więc zaplanuj ją spokojnie, a nie w pośpiechu między innymi punktami.
Jaka legenda wiąże się z Skógafoss?
Według legendy pierwszy wikiński osadnik w tej okolicy, Þrasi Þórólfsson, ukrył skarb w jaskini za wodospadem. Później miejscowi znaleźli skrzynię, ale udało im się chwycić tylko pierścień z jej boku, zanim skrzynia zniknęła ponownie. Pierścień podobno przekazano miejscowemu kościołowi. Pierścień z drzwi tego kościoła znajduje się dziś w muzeum w Skógar. Legenda nie została potwierdzona, ale jest ważnym elementem opowieści o tym miejscu. Wielu zwiedzających zaczyna od niej przy tablicach i pamiątkach w muzeum. Pierścień z legendy można więc zobaczyć w muzeum, a nie na samym wodospadzie.
Co zobaczyć w muzeum i wsi Skógar?
W Skógar działa muzeum ludowe, znane po islandzku jako Skógasafn. Jest tu też muzeum transportu w Islandii. Kościół przy muzeum stoi z górami Eyjafjöll za plecami, więc widok z wsi jest rozległy. Wieś jest mała, ale jej okolica ma kilka ciekawych miejsc. Niedaleko znajduje się wodospad Kvernufoss. Wyżej w górę rzeki Skógá leży kilka kolejnych wodospadów. Za dawną szkołą, w niewielkim lesie, widać ruiny starych gospodarstw. W 2010 roku wieś bardzo odczuła erupcję wulkanu Eyjafjallajökull, co warto mieć w pamięci przy zwiedzaniu okolicy.
Jak wygląda szlak Fimmvörðuháls od Skógafoss?
Szlak zaczyna się przy wschodniej stronie wodospadu. Prowadzi przez przełęcz Fimmvörðuháls, między lodowcami Eyjafjallajökull i Mýrdalsjökull. Trasa ma 22 kilometry długości i wymaga około 1000 metrów podejścia. Schodzi do Þórsmörk po drugiej stronie. Na trasie są dwa schroniska górskie, a po drodze widać wiele wodospadów. Przejście zajmuje od 1 do 2 dni. Szlak jest dostępny tylko w sezonie letnim, a dokładne terminy sprawdź na oficjalnej stronie lokalnego towarzystwa turystycznego. W nocy 16 maja 1970 roku w śnieżycy na przełęczy zginęło trzech podróżnych, więc pogoda ma tu pierwszeństwo nad planem.
Przełęcz ma też historię wulkaniczną. Erupcja z 20 marca 2010 roku zaczęła się właśnie w Fimmvörðuháls, po kilku miesiącach drobnych trzęsień ziemi pod lodowcem Eyjafjallajökull. Nowe kratery nazwano Magni i Móði, od imion synów boga Thora. Nowe pole lawy nazwano Goðahraun, bo lawa płynęła w stronę obszaru Goðaland.
Jak połączyć szlak z Laugavegur i Þórsmörk?
Fimmvörðuháls prowadzi do Þórsmörk, naturalnej perły położonej w dolinie, schowanej między dwoma lodowcami. Okolica ma dużą sieć oznakowanych szlaków, pole kempingowe i kilka domków górskich. Szlak Laugavegur ma około 55 kilometrów i prowadzi z Landmannalaugar do Þórsmörk. Zajmuje około 4 dni, a po drodze są schroniska i pola namiotowe. Jeśli połączysz oba szlaki, wycieczka wyniesie od 4 do 6 dni. Dojazd do Þórsmörk wymaga pojazdu z napędem na cztery koła, ponieważ na drodze są liczne przeprawy przez rzeki. Trasa Laugavegur bywa niebezpieczna przy złej pogodzie, dlatego warto ją planować ostrożnie.
Link partnerski Skógafoss: wycieczka. Zobacz program i terminy
Link partnerski Skogafoss: wycieczki i bilety. Zobacz wycieczki i bilety
Jak Skógafoss pojawia się w kulturze popularnej?
Wodospad pojawił się w kilku znanych produkcjach. W 2012 roku był tłem teledysku zespołu Sólstafir do utworu „Fjara”. W tym samym roku odbyło się tu zadanie otwierające drugi odcinek dwunastego sezonu holenderskiego programu „Wie is de Mol?”. Filmy „Thor: The Dark World” i „The Secret Life of Walter Mitty” kręcono tutaj w 2013 roku. W serialu „Wikingowie” w drugim odcinku piątego sezonu bohater Floki trafia na wodospad podczas odkrywania Islandii. W finałowym sezonie „Gry o tron” Daenerys Targaryen i Jon Snow lecą tu na smokach i całują się przed wodospadem. Wodospad pojawił się też w klipie Justina Biebera „I'll Show You” z 2015 roku, obok innych miejsc z południa kraju.
Jak dojechać do Skógar i Skógafoss?
Skógar leży na południu Islandii, u podnóża lodowca Eyjafjallajökull. Najwygodniej dojechać tu samochodem, ale można też jechać autobusem. Z parkingu przy wodospadzie Seljalandsfoss, leżącym na zachód od Skógar, odjeżdżają autobusy do Þórsmörk. Aktualne połączenia autobusowe zmieniają się z sezonu na sezon, więc sprawdź je przed wyjazdem na oficjalnej stronie przewoźnika obsługującego trasę do Skógar. Samochód daje większą swobodę, bo pozwala zatrzymać się przy kilku wodospadach w jeden dzień. Parking przy Skógafoss jest dla zwiedzających, a sama wieś jest mała i cicha.
Od czego zacząć planowanie wizyty?
Na samo Skógafoss wystarczy jeden dzień. Zaplanuj czas na schody, bo wejście na górę zajmuje najwięcej czasu. Jeśli masz dłużej, dodaj muzeum w Skógar albo Kvernufoss. Na zachód od Skógar leży Seljalandsfoss, spadający z 60-metrowej skały, który można odwiedzić w tej samej trasie. Szlak Fimmvörðuháls wymaga od 1 do 2 dni i dobrej kondycji, więc wybierz go tylko wtedy, gdy masz na to czas. Jeśli planujesz więcej wodospadów, porównaj ich wrażenia na osobnych podstronach, na przykład Dettifoss albo Goðafoss. Zacznij od daty wyjazdu i sprawdź, które odcinki dróg i szlaków są otwarte.
Co zobaczyć w okolicy Skógafoss oprócz wodospadu?
Okolica Skógar ma kilka wodospadów i miejsc, które dobrze połączyć w jeden dzień. Niedaleko wsi leży Kvernufoss, a wyżej w górę rzeki Skógá znajduje się kilka kolejnych wodospadów. Na zachód od Skógar stoi Seljalandsfoss, który spada z 60-metrowego klifu. Przy nim jest parking, z którego odjeżdżają autobusy na trasę do Þórsmörk.
Na zachód od Skógar leży też basen Seljavallalaug, w którym można popływać. Dalej na wschód, w pobliżu Kirkjubæjarklaustur, znajduje się kanion Fjaðrárgljúfur, jeden z najbardziej znanych kanionów Islandii. Jeśli jedziesz w tym kierunku, to dobry przystanek na dłużej.
Wieś Vík, położona jeszcze dalej na wschód, słynie z maskonurów, czarnych piaszczystych plaż, imponujących bazaltowych słupów i dziwnych formacji skalnych w oceanie. Ta miejscowość pasuje do wyprawy dla tych, którzy mają w planie więcej niż jeden dzień na południu.
Żeby zmieścić wszystko w planie, wybierz dwa lub trzy punkty w pobliżu i resztę zostaw na kolejną wizytę. Wodospady w tej okolicy leżą blisko siebie, ale każdy wymaga osobnego postoju i czasu na spacer.
Jak fotografować Skógafoss o różnej porze roku?
Skógafoss dobrze wychodzi na zdjęciach z różnych miejsc i w różnych warunkach. Popularne są długie naświetlania, które pokazują ruch wody w spadku. Takie ujęcia wymagają spokojnego ustawienia aparatu, bo czas ekspozycji jest długi.
Dobrym kadrem jest widok zrobiony z góry schodów. Widać z niego rzekę płynącą w stronę morza, a sam wodospad wygląda z wysokości inaczej niż od dołu. Ujęcia z dołu pokazują siłę spadku i mgłę unoszącą się nad wodą.
Wodospad fotografuje się także nocą. Zdjęcia po zmroku pokazują, jak oświetlenie zmienia kolory wody i skały, a całość wygląda zupełnie inaczej niż w dzień.
Zimą wodospad prezentuje się jeszcze inaczej. Zdjęcia z lotu ptaka pokazują ośnieżone otoczenie i wyraźny kontrast między wodą a tłem. Przy słonecznej pogodzie w dzień mgła wodna może zasłaniać obiektyw, dlatego warto mieć ze sobą ściereczkę.
Blisko wody łatwo zmoknąć, więc aparat i telefon najlepiej chronić przed mgłą w wodoszczelnym pokrowcu.
Warto wiedzieć przed wyjazdem
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Skógafoss?
Samo oglądanie wodospadu i wejście po schodach zajmuje zwykle kilka godzin. Jeśli chcesz zwiedzić też muzeum w Skógar, zarezerwuj więcej czasu.
Czy można wejść na szczyt wodospadu?
Tak, prowadzą tam schody z 527 stopniami. Z góry widać rzekę płynącą w stronę morza.
Czy przy wodospadzie można zmoknąć?
Tak, bo mgła wodna jest silna, zwłaszcza blisko wody. Przydaje się przeciwdeszczowa odzież.
Czy Skógafoss jest dobre na zdjęcia tęczy?
Przy słonecznej pogodzie często widać tu jedną tęczę albo dwie. Najlepiej przyjechać przy dobrym świetle i uważać na mgłę.
Czy szlak Fimmvörðuháls jest dla każdego?
Nie, szlak ma 22 kilometry i wymaga około 1000 metrów podejścia. Przed wyjazdem sprawdź warunki pogodowe i terminy otwarcia.
Czy pierścień z legendy można zobaczyć na miejscu?
Tak, pierścień z drzwi starego kościoła znajduje się w muzeum w Skógar.
