Białe noce na Islandii to okres, w którym słońce zachodzi na krótko albo wcale, a dzień trwa niemal bez przerwy. Większość kraju leży tuż na południe od koła podbiegunowego, więc zjawisko jest silne, ale nie takie jak na biegunie. Poniżej znajdziesz, czego się spodziewać, jak to wpływa na sen i jak ułożyć dzień.
Jak długo trwają białe noce na Islandii?
Latem na Islandii dzień trwa bez przerwy przez około dwa tygodnie. Większość kraju leży tuż na południe od koła podbiegunowego, więc słońce tylko na chwilę chowa się za horyzont. W czerwcu zachodzi każdej nocy, ale nie robi się całkiem ciemno i szybko wschodzi ponownie. Pełne słońce o północy, czyli sytuacja, w której słońce nie zachodzi przez całą dobę, widać tylko na wyspie Grímsey przy północnym wybrzeżu.
Takie noce są piękne, ale łatwo w nich stracić poczucie czasu. Wiele osób zwiedza do późnego wieczora, bo wciąż wydaje się, że jest popołudnie. Dzień zaczyna się i kończy inaczej niż w domu, więc trzeba go zaplanować od nowa.
Dobrym punktem wyjścia są atrakcje Islandii. Pokazują kraj z różnych stron, a wiele z nich leży w zasięgu jednego dnia od Reykjavíku.
Dlaczego na Islandii słońce zachodzi tylko na chwilę?
Oś Ziemi jest nachylona, więc na wysokich szerokościach słońce w lecie nie znika. Na kole podbiegunowym słońce świeci przez jedną dobę w czasie przesilenia, a na samym biegunie przez pół roku. Im dalej na północ, tym dłużej trwa dzień.
Islandia leży na południe od koła, więc nie ma tu pełnego dnia polarnego. Dzięki załamaniu światła w atmosferze zjawisko sięga jednak nieco na południe, o nie więcej niż jeden stopień. Na biegunach słońce wschodzi i zachodzi raz w roku, przy równonocach.
Istnieje też biały zmierzch. Dotyczy miejsc, gdzie słońce schodzi mniej niż 6 stopni pod horyzont. Przy czystym niebie można wtedy czytać bez sztucznego światła. Na Islandii właśnie taki zmierzch dominuje poza wyspą Grímsey.
Gdzie na Islandii najlepiej odczuć białe noce?
Najmocniejsze wrażenie daje wyspa Grímsey, bo tylko tam słońce o północy bywa widoczne. Na pozostałym obszarze kraju występuje zmierzch, a dzień trwa około dwóch tygodni bez przerwy. Różnica jest widoczna, ale nie oznacza ciemności.
Na południowym zachodzie leży Reykjavík, główne wejście do kraju i miejsce, w którym mieszka większość ludności. Na północy położone jest Akureyri, a w jego pobliżu region jeziora Mývatn. Na wschodzie leży Egilsstaðir, główne miasto regionu.
Wybór miejsca zależy od tego, co chcesz zobaczyć. Jeśli zależy ci na długich dniach i wyjazdach w teren, dobrze sprawdza się baza w Reykjavíku lub Akureyri. Stamtąd łatwo dojechać do większości atrakcji.
Jak białe noce wpływają na sen?
Późnym wieczorem słońce wciąż jest wysoko, a noc nie daje sygnału do snu. Zegar pokazuje czas o 1 do 1,5 godziny więcej niż czas słoneczny, więc różnica dodatkowo utrudnia zasypianie. Wielu podróżnych odczuwa to pierwszego dnia najmocniej.
Pomagają proste rozwiązania. Ciemne zasłony albo opaska na oczy ograniczają światło. Stały rytm posiłków i wyjść w teren pozwala organizmowi lepiej się przyzwyczaić. Dobrze jest też unikać ekranów tuż przed snem, bo jasne światło dłużej utrzymuje czujność.
Jeśli wyjazd trwa kilka dni, warto zaplanować pierwszy dzień spokojniej. Dzięki temu ciało ma czas, żeby dostosować się do rytmu białych nocy.
Jak białe noce zmieniają plan zwiedzania?
Długi dzień pozwala połączyć kilka atrakcji w jednej trasie. Typowy przykład to Złoty Krąg: park narodowy Þingvellir leży 30 do 50 km na wschód od Reykjavíku, a wodospad Gullfoss około 100 km na wschód od stolicy. W Geysirze gejzer Strokkur wybucha co pięć do dziesięciu minut.
Wiele z tych miejsc nie ma biletów wstępu, więc samochód wynajęty na miejscu bywa najprostszą opcją. Wycieczki organizowane z większych miast też są dostępne, ale zwykle kosztują więcej i mają stałe godziny.
Do Þórsmörk dojedziesz tylko ciężarówką albo autobusem, a do Landmannalaugar autobusem lub samochodem terenowym. Rozkłady zmieniają się z sezonu na sezon, więc aktualny rozkład autobusów do Landmannalaugar i Þórsmörk sprawdź na oficjalnej stronie przewoźnika. Przed wyjazdem zaplanuj dojazd z zapasem czasu.
Link partnerski Islandia: wycieczki i bilety. Zobacz wycieczki i bilety
Link partnerski Keflavík: loty. Sprawdź loty
Jaka pogoda towarzyszy białym nocom?
Latem w Reykjavíku jest chłodno, a pogoda zmienia się szybko. Najcieplej bywa w lipcu, a najmniej opadów przypada na czerwiec.
| Miesiąc | Średnia maks. (°C) | Średnia min. (°C) | Opady (mm) | Godziny słońca |
|---|---|---|---|---|
| Maj | 10,1 | 4,0 | 52,6 | 209,0 |
| Czerwiec | 13,0 | 7,2 | 43,3 | 189,5 |
| Lipiec | 14,9 | 9,1 | 49,9 | 183,1 |
| Sierpień | 14,1 | 8,6 | 64,5 | 164,8 |
Dane dotyczą Reykjavíku z lat 1991 do 2020. Najwięcej deszczu przypada na grudzień (94,9 mm), a w czerwcu jest go najmniej.
Na północny zachód od Reykjavíku pogoda potrafi zmienić się w kilka godzin, zwłaszcza w głębi kraju. Stały obszar niskiego ciśnienia, Islandzki Niż, leży między Islandią a Grenlandią i wpływa na napływ powietrza z Arktyki. Więcej o miesiącach znajdziesz w artykule pogoda na Islandii.
Czy na północy białe noce wyglądają inaczej?
Na północy kraju jest zwykle nieco mniej słońca niż na południowym zachodzie, choć różnica nie jest duża. W Akureyri w czerwcu świeci około 190 godzin słońca w miesiącu, czyli niemal tyle co w Reykjavíku. W lipcu i sierpniu wartości są już niższe.
Okolice Akureyri przyciągają krajobrazem. Jezioro Mývatn ma wulkaniczne kratery, a w jego pobliżu znajdują się pola z parą siarkową wydobywającą się z ziemi. Długie dni pozwalają zobaczyć te miejsca bez pośpiechu, zwłaszcza wieczorem, gdy tłumy są mniejsze.
Północ to też bliskość wybrzeży, z których widać długie zmierzchy. Warto wziąć pod uwagę, że warunki na drogach mogą się zmieniać szybko, więc przed każdym przejazdem dobrze sprawdzić prognozę.
Jak wygląda zima, kiedy nie ma białych nocy?
Zima jest przeciwieństwem białych nocy. W grudniu ciemności trwają prawie 20 godzin na dobę. W Reykjavíku w grudniu słońce świeci około 12,6 godziny w miesiącu.
Zimą na Islandii widać zorzę polarną, zwłaszcza nocą. Ze względu na łagodniejszy wpływ Atlantyku temperatury na południowych nizinach są zbliżone do zera, co czyni tę porę bardziej przyjazną, niż sugerowałaby szerokość geograficzna. Więcej o tej porze roku opisuje artykuł zimą na Islandii.
Zimowy plan różni się od letniego. Dni są krótkie, więc zwiedzanie wymaga wczesnego wyjścia i uwagi na warunki. Zima nie jest jednak wyłącznie ciemna, bo śnieg i światło w ciągu dnia tworzą własny klimat.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu w białe noce?
Zacznij od terminu. Białe noce są najmocniejsze latem, kiedy na Islandii jest najwięcej turystów. Warto zarezerwować noclegi z wyprzedzeniem, bo w szczycie sezonu łatwo o brak miejsc.
Następnie wybierz bazę. Reykjavík ułatwia dojazd do Złotego Kręgu i Þingvellir, a Akureyri daje dostęp do północy i Mývatn. Zaplanuj dni tak, żeby przeplatać dalsze wyprawy z dniami bliżej bazy.
Na koniec sprawdź dojazd i warunki pogodowe. Przy wyjazdach w głąb kraju zapytaj o trasę w punkcie informacji turystycznej. Aktualne informacje o transporcie znajdziesz na oficjalnej stronie lokalnego przewoźnika autobusowego.
Warto wiedzieć przed wyjazdem
Czy w czerwcu na Islandii robi się ciemno?
Słońce na krótko zachodzi każdej nocy, ale nie robi się całkiem ciemno. Szybko wschodzi ponownie, a niebo pozostaje jasne.
Czy białe noce są w całej Islandii?
Słońce o północy widać tylko na wyspie Grímsey. Na reszcie kraju występuje zmierzch, a dzień trwa około dwóch tygodni bez przerwy.
Czy białe noce utrudniają sen?
Tak, wieczorem wciąż jest jasno, więc trudniej zasnąć. Ciemne zasłony i stały rytm dnia pomagają się przyzwyczaić.
Kiedy najlepiej jechać, żeby zobaczyć białe noce?
Latem, choć wtedy jest najwięcej turystów. Według tabeli dla Reykjavíku czerwiec ma najmniej opadów.
Jak wygląda zima bez białych nocy?
W grudniu ciemności trwają prawie 20 godzin na dobę. Zimą bywa widoczna zorza polarna.
